LUNGSOD NG QUEZON, 19 Disyembre 2025 — Sa loob ng halos isang taon matapos itatag ng Department of Education (DepEd) ang Education Center for AI Research (ECAIR), sinabi ni Education Secretary Sonny Angara na ipinapakita na ng mga paunang resulta kung paano maaaring gamitin ang artificial intelligence upang suportahan ang praktikal at data-driven na reporma sa public school system, nang hindi nadaragdagan ang pasanin ng mga guro at paaralan.

Sa kanyang talumpati sa year-end event ng ECAIR noong Huwebes, binigyang-diin ni Angara na ang inisyatiba ay idinisenyo upang tugunan ang malinaw na puwang sa sistema, at hindi para habulin lamang ang uso sa teknolohiya. Isa ang DepEd sa mga unang ahensya ng pamahalaan na may sariling AI unit.

“ECAIR is making DepEd a very efficient, a very data-driven organization,” ani Angara. “ECAIR helps us make decisions more accurate, something that is long awaited being the biggest bureaucracy with the biggest budget, hopefully.”

“If you look at the quality of data a year ago versus now, there is a marked improvement. But there is still a long way to go,” dagdag pa ni Angara.

Dinala ang ECAIR sa DepEd upang gabayan ang maingat na paggamit ng AI sa education governance, na nakatuon sa kalidad ng datos, mas maayos na pagdedesisyon, at mas episyenteng operasyon.

Sa unang taon nito, nagpatupad ang sentro ng ilang pilot projects na tumutugon sa matagal nang bottlenecks sa appointment ng school leaders, pamamahala ng learner data, at alokasyon ng resources.

Isa sa mga ito ang Project DUNONG (Dashboard for Understanding NASH Outcomes and National Grade-generation), na gumagamit ng data analytics upang pabilisin at linawin ang proseso ng paghahanda at paglalagay ng mga school head.

Sa pamamagitan ng pagsasama-sama ng dating hiwa-hiwalay na records at pagtukoy sa competency gaps, mas napabilis ng DepEd ang leadership selection habang mas malinaw ang pamantayan. Ayon sa DepEd, 4,410 aspiring principals ang pumasa sa National Qualifying Examination for School Heads noong 2025, na nagresulta sa tinatayang PhP5 milyon na pagtitipid, na inaasahang tataas pa sa susunod na taon.

Isa pang inisyatiba, ang Project SIGLA (System for Intelligent Growth and Learner Anthropometry), ay nakatuon sa pagwawasto ng mga inconsistency sa learner health at anthropometric data. Ayon sa DepEd, nabawasan ang oras na ginugugol ng mga guro sa manual data encoding mula humigit-kumulang 3.75 oras tungo sa 1.87 oras kada taon, na nagbibigay sa kanila ng mas maraming oras para sa pagtuturo.

Binuo rin ng ECAIR ang Project TALINO (Tracking Adoption Locations and Infrastructure Network Operations), na nagpapahusay sa real-time visibility ng school infrastructure at operational needs, at tumutulong sa mas mabilis at mas transparent na resource allocation.

Ayon kay Angara, sinadya ng DepEd ang mas maingat na paraan ng AI adoption, lalo na’t may mga education system sa ibang bansa na humarap sa mga isyu sa accountability at tiwala ng publiko.

Sa inaasahang mas mataas na suporta sa panukalang 2026 budget, sinabi ni Angara na ang susunod na yugto ng trabaho ng ECAIR ay tututok sa pagpapalawak ng mga aplikasyong napatunayang epektibo, habang tinitiyak na ang teknolohiya ay nananatiling kasangkapan para pagandahin kung paano gumagana ang edukasyon para sa mga tao—hindi para pahirapin ito.